Beste Nederlandse boek ooit

De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch. De kwaliteit van dat boek moet mij geheel ontgaan zijn, want ik heb het na 70 blz knip- en plakproza in mavoïstische stijl zuchtend in de papierbak gegooid. Maar volgens de 15.000 stemmers in de NRC-wedstrijd om het beste Nederlandse boek aller tijden is het magnum opus van de heer Mulisch het allerbeste boek dat de Nederlandse literatuur heeft voortgebracht. Nou ja, het had altijd erger gekund: Kluun of Heleen die met de titel aan de haal gaat. In het buitenland schijnen sublieme vertalingen van Harry's boek rond te waren die veelgeprezen zijn, dus eigenlijk weten alleen mensen die het Nederlands machtig zijn dat je het boek beter kunt gebruiken voor de ontdekking van duur toiletpapier.
De NRC-verkiezing beleefde gisteravond een droogkloterige apotheose in het tv-programma De avond van het boek. Geert Mak mocht achter een bureau de top 10 aftellen, al deed ie niet veel meer dan boeken voor zijn snuiterd zetten, zonder tromgeroffel, zonder spanningsopbouw, het aftellen ging nu en dan alleen gepaard met licht gesteun van Mak toen hij Reve en Nescio en Multatuli uit handen moest geven. Toen bleven alleen Het huis van de moskee (2006) van Kader Abdolah en het "meesterwerk" van Harry over. Dan voel je de bui al hangen, en inderdaad... de hemel brak open en God nam via een fluitende telefoonlijn dit huldeblijk van Zijn volk in ontvangst. Harry zag dat het goed was. Ik niet.

Le Salaire de la Peur (1953)

Er blijven altijd filmklassiekers die ik nog niet had gezien. Zoals dit truckeravontuur van Henri-Georges Clouzot. Yves Montand speelt, in zijn eerste grote dramatische rol, een van de vier chauffeurs die voor een Amerikaanse oliemaatschappij een lading nitroglycerine moet vervoeren naar een afgelegen olieveld. En dat in een krakkemikkige vrachtwagen zonder schokdempers. Er volgt een bange rit door een met obstakels bezaaid landschap, en met zo'n licht ontplofbare lading kan elke kuil of hobbel de laatste zijn.
Terecht een klassieker. Mooie rollen, meesterlijk opgebouwd, onvergetelijke scènes en vooral spannend, spannend, spannend.

Bride and Prejudice (2004)

De BBC-serie naar het beroemde boek van Jane Austen zal wel altijd onovertroffen blijven, met Colin Firth als een perfecte Mr Darcy. Als je Austens klassieker toch weer wilt verfilmen, moet je er dus een originele draai aan geven.
B&P is een verwesterde Bollywood-bewerking van de regisseuse van Bend It Like Beckham. Leuk en charmant, al blijft de toon boeketreeksachtig. Jammer ook dat Martin Henderson als Darcy niet beschikt over het charisma om die rol gewicht te geven. Aishwarya Rai speelt een mooie Lalita (de Indiase Lizzie) en Lost-fans kunnen hun hart uiteraard ophalen aan een dansende en zingende Naveen "Sayid" Andrews.
Met westerse musicalnummers en voetnootdialogen die Indiase tradities bijlichten, is Bride and Prejudice geen pure Bollywood, wel een sympathieke introductie tot de wereld van masalafilms.

Trailer Bride and Prejudice

Dromen over Jupiter

Nog een maandje en mijn vertaling van Ted Simons Dreaming of Jupiter is afgerond. Op dit moment hobbel ik al bladerend achterop Teds motor door Azië. De Engelse uitgave en Duitse vertaling verschijnen komende maand en Ted lijkt het inmiddels aardig druk te krijgen met zijn promotietoer. Eind juni komt hij ook naar de Lage Landen geronkt voor de promotie van de Nederlandse vertaling bij Uitgeverij Sirene. Op de website Jupitalia kun je al zijn verrichtingen volgen.
Ik moet eerlijk zeggen dat je na het lezen van zijn klassieke motorreisboek Jupiter's Travels, en nu weer Dromen over Jupiter, zelf zin krijgt rond de wereld te crossen op een motor. Het mooie aan de reisboeken is toch dat je erin gaat geloven dat je het ook zou kunnen - zelfs al heb je nog nooit van je leven op een motor gereden.
Ted Simon vormde ook de inspiratiebron voor Long Way Round met acteurs Ewan McGregor en Charley Boorman. Beide motormuizen stappen dit jaar opnieuw op hun stalen ros voor een nieuwe serie. Voor zover ik weet is LWR in Nederland nooit op de buis verschenen, maar de eerste reeks is wel op DVD verkrijgbaar.

Trailer Long Way Round

The Legend of Zorro (2005)

Zeven jaar na The Mask of Zorro knoopte Antonio Banderas opnieuw het Zorro-maskertje voor in dit uitstekende vervolg. Catherine Zeta-Jones keerde eveneens terug als Elena, de geliefde van de volksheld, en Zorro's edele viervoeter Tornado kleppert weer de stofwolken vanonder de hoeven.
Dit soort vervolgfilms weet mijn vertrouwen in sequels enigszins te herstellen. Legend levert nu precies wat je van een dergelijk westernavontuur mag verwachten. Flitsende degenactie, goed opgebouwd plot (en complot), mooie art-direction, een ouderwets spannende finale, een snufje humor plus een vleugje romantiek. Alle klassieke elementen zijn aanwezig en worden strak in de hand gehouden door regisseur Martin Campbell. Niet moeilijk zitten doen en gewoon je verhaal vertellen. Zo kan het ook. En zo hoort het ook.
Zorro Returns? ZZZZZZZ!

Trailer The Legend of Zorro

Superman Returns (2006)

Sequels en remakes. Waarom trap ik er elke keer in? Om met het kryptoniet in huis te vallen, Superman Returns is mij erg tegengevallen. Origineel is het al niet, deels is het een regelrechte kopie van Richard Donners definitieve meesterwerkje over Superman met Christopher Reeve. Al zal Bryan Singer dit vast verkopen als een eerbetoon aan die film, maar intussen zit je toch naar iets te kijken wat je al eerder en 100 x beter hebt gezien.
Kevin Spacey mag kaalbol Luthor spelen maar verbleekt bij Gene Hackman. Voeg daarbij de lengte van de film (waarom moet het zo ontzettend lang duren allemaal?), het nationalistisch toontje, de nogal zwaar aangezette christelijke symboliek van Superman als verlosser van de mensheid en een niet bijster opwindende finale en je hebt een gaapverwekkende blockbuster erbij. Qua spektakel is er één goede scène, die met het vliegtuig, maar dat is echt niet genoeg voor een superheldenfilm van 154 (!) minuten. De rest van de film zijn vermoeiende pogingen tot uitdieping van de relatie Lois Lane en Superman.

Superman Returns? Ik dacht het niet.

Trailer Superman Returns

Syriana (2005)

Dat de olieindustrie een wereld is met smerige spelletjes hoeft niemand te verbazen. Ik sta dan ook niet te kijken van Syriana waarin de Amerikaanse grootkapitalisten en overheidsdiensten het olieparadijs in het Midden-Oosten bestoken met hun handelsmotto: het doel (winst maken) heiligt alle middelen (corruptie, moord).
Syriana volgt in het complotweb een viertal mensen met hun verhaallijnen. Eerlijk gezegd vond ik het niet altijd duidelijk wie nu wat vertegenwoordigde, maar simpel gezegd komt het erop neer dat George Clooney als spion opdracht krijgt prins Nasir (Alexander Siddig) te ontvoeren omdat de prins zijn land wil hervormen en met die ambitie de voor Amerika lucratieve oliehandel in gevaar kan brengen. De prins krijgt op zijn beurt advies van Bryan Woodman (Matt Damon), een vertegenwoordiger van een oliemaatschappij die juist dollartekens in de ogen krijgt bij de gedachte met de prins samen te werken. En Christopher Plummer speelt de baas van een advocatenbureau die zich er ook tegenaan moeit. Tja, de namen vliegen je in het begin om de oren in talloze blabla-scènes en de personages blijven niet meer dan figuranten. Dat vind ik toch een minpunt. Syriana blijft op die manier heel zakelijk en rationeel. Emotionele betrokkenheid wordt bijna onmogelijk gemaakt.
Dit soort films staan inmiddels bekend als hyperlinkfilms. Veel personages wier levens of acties elkaar op enig moment kruisen. Traffic was er eentje. Babel is er nog een. Je moet ervan houden, ik ben er niet zo'n liefhebber van, maar hyperlinkfilms moeten op zijn minst enige transparantie en overzichtelijkheid bieden wil je als kijker de draad niet kwijtraken. Daar schort het mijns inziens in Syriana aan en dat lijkt me te wijten aan de onervaren regie van Stephen Gaghan. Gaghan was de scenarist van Traffic, ook zo'n film maar dan over drugshandel en daarin lukte het onder regie van Stephen Soderbergh wel om naar het menselijk niveau af te dalen. Gaghan laat dat grotendeels liggen. Mooi voorbeeld is de scène waarin George Clooney wordt gemarteld in Beiroet en een montageknip later zie je 'm opeens in een ziekenhuisbed in Washington liggen. De rest moet je als kijker invullen. Nu hoeft niet alles uitgelegd te worden, maar narratieve sprongen die hele oceanen in een flits overbruggen maken Syriana er niet begrijpelijker op.
Conclusie: een goede (deels fictieve) reportage over de schandalen achter de oliehandel, alleen minder geslaagd als speelfilm.

Trailer Syriana